El contenido de esta página requiere una versión más reciente de Adobe Flash Player.

Obtener Adobe Flash Player

"Tequila to Meksyk, to jedyny produkt, który identyfikuje nas w świecie."
Narodziny...
Myślę ze w tym cytacie przytoczonym za żoną jednego z producentów tequili jest wiele prawdy, tequila jest rozpoznawalna na całym świecie, historia tequili jest długa i bogata. Zanim na ziemie Meksyku przybyli Hiszpanie, tubylcy fermentowali sok roślinny z agawy nazywanej tutaj często "maguey" otrzymując napój o nazwie pulque. Ewolucja tradycyjnego napoju do współcześnie nam znanego przebiegała, podobnie jak często burzliwa i chaotyczna historia Meksyku.  Dziś o pulque złośliwie mówimy, ze jest napojem ubogich, można je kupić w dużych baniakach, często przy drogach, przejeżdżając przez rożne stany kraju. Smakuje jak serwatka i ma od. 3 do 5 % zawartości alkoholu a cena jest tak niska, ze nawet ubogich stać na zakup. Tak mezcal jak i tequila są produkowane z tej samej rośliny, agawy, która jest częścią ludzkiej na ziemiach Meksyku od 9,000 lat temu. Musimy pamiętać jednak, ze popularne twierdzenie, iż tequile czy mezcal produkuje się z kaktusa jest nieprawdziwe, agawa błękitna nie jest kaktusem, choć wyglądem przypomina kaktus. Jest kuzynką przebiśniegu, narcyza i amarylisu. Agawę uprawia się łatwo, choć wymaga ona dużo cierpliwości.
Bezpośrednim przodkiem tequili był mezcal, którego produkcje uruchomili Hiszpanie w roku 1600. Pierwszą fabrykę założył Don Pedro Sanchez de Tegle. Półtora wieku później napój stał się sprawą narodową. W 1765 roku król Hiszpanii Karol III wystawił pierwszą licencję na ręce Don Jose Marii Guadalupe Cuervo. Ta marka przetrwała do dziś. Warto w tym miejscu wspomnieć tez o destylarni Herradura, ktora została założona w 1861 roku przez Feliciano Romo. Pierwsza destyrnia jest teraz muzeum. Herradura stała się pierwszą destylarnią produkującą tequilę reposado i zawsze robiła jedynie tequilę w 100% z agawy.

Historia
Pod koniec XIX wieku uznano, że dobry jest tylko mezcal z miąższu owoców błękitnej agawy. Nazwano go tequilą od nazwy małego miasteczka, Tequila w stanie Jalisco, w którym to zresztą uprawia sie najwięcej agawy błękitnej. Nadając szlachectwo tequili, inne mezcale zepchnięto do bimbrowego podziemia. W Meksyku jest dziś pięć regionów, w których wytwarza się ten trunek. Większość spośród 85 destylarni znajduje się w stanie Jalisco, a pozostałe stany, to: Guanajuato, Michoacan, Nayarit i Tamaulipas. Mity związane z tequila, często mam okazje spotykać się z powiedzeniem, ze prawdziwa tequila to ta z robakiem, niestety tak nie jest, w oryginalnej meksykańskiej tequili nie ma żadnego robaka. Niektóre marki butelkowane w Ameryce wkładają robaka do swoich butelek, żeby wywrzeć wrażenie na 'gringos' i podnieść sprzedaż, ale jest to tylko chwyt marketingowy a nie tradycja meksykańska. Robak, nazywa sie gusanojest to gąsienica żerująca na liściach agawy. W Meksyku wkłada się je do mezcalu, ale nigdy nie do tequila, której jakość jest pilnie strzeżona przez rząd. No cóż, mezcal z robakiem sprzedaje się lepiej niż bez.

Magia i kino…
Każdy alkohol potrzebuje magii, tak samo jest z tequilą. Odwieczny "meksykański" sposób picia tequili wymyślili w latach 20. Playboye z Hollywood. Polega on na oblizaniu posolonej dłoni, wypiciu kieliszka i przegryzieniu połówką limonki, w taki sposób, aby wydobyć z niej sok. Meksykanie nie protestują, mimo tego ze taki sposób picia nie jest żadna rdzenna tradycja, ponieważ legenda nakręca biznes. Kieliszki do tequili nazywają sie caballitos.
Czemu tequila zawdzięcza taką popularność? Przede wszystkim dzięki kilku szczęśliwym zbiegom okoliczności. Podczas rewolucji meksykańskiej stała się symbolem narodowym. Nie stronili od niej sławni rewolucjoniści Emiliano Zapata jak tez generał Pancho Villa. Ten ostatni podobno żłopał ją bez opamiętania.
Następnie tequila podbiła Stany Zjednoczone. W 1920 roku w USA ogłoszono prohibicję, surowo zakazując picia, produkcji i pędzenia alkoholu. Amerykanie szmuglowali beczki z tequilą przez Rio Grande. Mimo tego, ze prohibicje zniesiono, sprzedaż tequili w tamtym okresie nie zmalała, przyczyna była wojna w Europie i Amerykanie znowu nie mogli dostać francuskiego koniaku ani rosyjskiej wódki. Kupowali wiec tequile.
Bardzo ważnym czynnikiem, może jednym z ważniejszych było kino, w 1984 roku John Huston na podstawie książki Malcolma Lowry'ego nakręcił film "Pod wulkanem". Film opowiada o ostatnim dniu życia Geoffreya Firmina, brytyjskiego konsula, alkoholika w schyłkowym stadium. Rzecz dzieje się w meksykańskie Zaduszki z fiesta, tańcami i korowodami na cześć zmarłych. Po ekranizacji filmu "Pod wulkanem" tequila stała się modna. W ślad za tym filmem powstał kolejny w Europie, pod tytułem „Betty Blue" mówiący o młodym pisarzu Zorgu, ślicznej Betty, motocyklach, chili con carne i tequili. Film odniósł sukces, a meksykański trunek podbił Francję i Europe. Pewnego dnia Robbie Williams, bożyszcze nastolatek wyznał, że ma tylko dwie słabości - dziewczynki lekkich obyczajów i tequilę. Pruderyjna Ameryka zawrzała, sprzedaż płyt idola znacząco spadła a tequila znacząco wzrosła.
Do popularności tequili przyczyniła się też literatura. XVI-wieczny kronikarz Fray Francisco Jimenez był jednym z pierwszych pisarzy, którzy opiewali błękitną agawę.
"Wydaje się, że ta roślina może dać z siebie wszystko, co niezbędne człowiekowi do życia" - pisał. Także Francisco Xavier Sauza opisywał ewolucję konsumenckich gustów: "Pije się ją z początku z wodą, potem bez wody, a w końcu jak wodę". W latach 60 popularność tequili przyniosła Olimpiada w Meksyku natomiast później stale wzrastająca populacja amerykańskich turystów w Meksyku odkryła dobre marki, co spowodowało, że tequila z napoju na imprezy stała się snobistycznym składnikiem każdego barku.

Narodziny Margarity…
Margarita, to słynny na całym świecie drink na bazie tequili, cieszący sie od wieków niesłabnącym powodzeniem. Legenda mówi, ze koktajl zrodził się w wyobraźni barmana Francisco Pancho Moralesa, podobno 4 lipca 1942 roku, w dzień narodowego święta amerykańskiego, kobieta o ujmującym wyglądzie weszła do baru w Ciudad Juarez, meksykańskim mieście na granicy ze Stanami Zjednoczonymi. Poprosiła o jakikolwiek koktajl. Morales postanowił improwizować. W swoim shakerze zmieszał tequilę, cointreau i sok z limonek. Zachwycona kobieta nadała napojowi imię kwiatka.

Drinki…
Trudno mi się powstrzymać i nie podąć kilku najbardziej popularnych drinków na bazie tequili:
Margarita,to jeden z najbardziej sławnych koktajli z tequilą, podawany w kieliszku koktajlowym.
Składniki: 40 ml tequili. 20 ml likieru cointreau. 40 ml soku cytrynowego. Cząstka cytryny. Sól Sposób przygotowania: Zwilżyć krawędź kieliszka koktajlowego sokiem cytrynowym i zanurzyć w płaskim talerzyku z solą, tak by na krawędzi kieliszka powstała obwódka z soli. Składniki napoju i kostki lodu umieścić w shakerze. Energicznie wymieszać i przelać przecedzając do przygotowanego wcześniej kieliszka koktajlowego.
Tequila Sonrise,to jeden z najbardziej sławnych koktajli z tequilą, podawany w kieliszku koktajlowym.
Składniki: 40 ml tequili. 20 ml likieru cointreau. 40 ml soku cytrynowego. Cząstka cytryny. Sól Sposób przygotowania: Zwilżyć krawędź kieliszka koktajlowego sokiem cytrynowym i zanurzyć w płaskim talerzyku z solą, tak by na krawędzi kieliszka powstała obwódka z soli. Składniki napoju i kostki lodu umieścić w shakerze. Energicznie wymieszać i przelać przecedzając do przygotowanego wcześniej kieliszka koktajlowego.
Acapulco,orzeźwiający, owocowy long drink na letnie przyjęcia, podawany w wysokiej szklance.
Składniki: 30 ml białej tequili. 30 ml apricot brandy. 10 ml niebieskiego curaçao. 80 ml soku z karamboli Owoce karamboli Sposób przygotowania: Wszystkie składniki, oprócz soku, i kostki lodu wymieszać w shakerze i przelać do szklanki następnie uzupełnić sokiem, a owoc zawiesić na krawędzi szklanki.
Alleluja,orzeźwiający, owocowy na letnie przyjęcia w wysokiej szklance.
orzeźwiający, owocowy na letnie przyjęcia w wysokiej szklance. Składniki: 25 ml białej tequili. 15 ml maraschino. 15 ml niebieskiego curaçao.15 ml soku cytrynowego 1 białko, Bitter lemon. Plasterek cytryny. 2 wisienki koktajlowe. Kawałek skórki pomarańczowej. Gałazka mięty. Sposób przygotowania: Wszystkie składniki, oprócz bitter lemon, i kostki lodu wymieszać w shakerze i przelać do szklanki. Wlać lemon bitter. Plasterek cytryny i wisienki nadziać na szpadkę i zawiesić na krawędzi szklanki. Gałązkę mięty i kawałek pomarańczy włożyć do napoju.
La Conga,drink owocowy, na każdą porę dnia, podawany w niskiej szklance.
Składniki: 40 ml tequili. 2 łyżki barowe soku ananasowego.2 angostury. Woda sodowa. Plasterek cytryny  Sposób przygotowania: Wszystkie składniki, oprócz wody sodowej, i kostki lodu umieścić w szklance,. Dolać nieco wody sodowej i lekko zamieszać, a plasterek cytryny zawiesić na krawędzi szklanki.
Karamba,dla osob lubiących smak grejpfruta, cierpko wytrawny, podawany w wysokiej szklance.
Składniki: 40 ml tequili. 20 ml soku grejpfrutowego. 2 łyżki barowe syropu cukrowego. Woda sodowa Sposób przygotowania: Tequilę, sok grejpfrutowy i syrop cukrowy wymieszać w shakerze z kostkami lodu i przelać do szklanki, po czym uzupełnić wodą sodową i lekko zamieszać.

Jakość tequili...
Wspomniałem, ze tequile zna cały świat i bezwzględnie kojarzy ja z Meksykiem. Tequila w 1974 zyskała międzynarodowe uznanie i akceptacje jako produkt powstający jedynie w Meksyku , przez AOC (Appellation de Origin Controllee), co zostało opublikowane w 1977. Mezcal jest teraz również chroniony przez określenie AOC. W 1996 Meksyk podpisał międzynarodowe porozumienie dla wszystkich krajów, żeby rozpoznawać tequilę jako produkt jedynie z określonego miejsca w Meksyku. Unia Europejska podpisała porozumienie w 1997, uznające Meksyk za wyłącznego producenta tequili a próby wytworzenia "tequili" w innych krajach jak na przykład w Południowej Afryce, Japonii czy Hiszpanii spełzły na niczym, wobec zdecydowanego sprzeciwu władz Meksyku.

Gatunki tequili...
Tequila biała, to butelkowana bezpośrednio po destylacji. Może też leżakować w stalowych beczkach, ale nie dłużej niż 60 dni. Niektórzy producenci "leżakują" białą tequilę w dębowych beczkach, maksymalnie 30 dni, dla złagodzenia ostrego smaku. Nazywana złotą lub joven abocado, wygląda jak stary i szlachetny koniak, ale nic bardziej mylnego. Złota tequila jest po prostu tequilą biala, ale barwioną karmelem i aromatyzowaną zapachem dębowej beczki.
Reposado, czyli dojrzewająca, dojrzewa w dębowych beczkach minimum dwa miesiące, do roku. Im dłużej dojrzewa, tym jest ciemniejsza i bardziej smakuje dębem. W jej zapachu można wyczuć szlachetną nutę. Ańejo rocznikowa, to nazwa trunku, który leżakował minimum rok. Samego słowa Ańejo, producent może używać tylko i wyłącznie dla trunku, który leżakował minimum 3 lata.
Kończąc krotki tekst o "meksykańskiej whisky" pozwolę sobie zacytować nieznanego autora, który w ten oto sposób wyraził sie o tequili: "Destylowana z melancholii i z jasności, z intensywnej miłości dla dobra, z potrzeby wgryzienia się w ziemię i usłyszenia poezji piosenki ludzi."
México City, 20.04.2009
Andrzej Nitecki